ในบทเรียนวิชาตัฟซีรกุรอาน ท่านอายาตุลลอฮ์ คามาเนอีได้อธิบายคำว่า “ตักวา”

หมายถึงการระมัดระวัง พร้อมทั้งขับเคลื่อนตนเองไปสู่ข้างหน้า มิใช่เพียงการระมัดระวังที่หยุดอยู่กับที่

ท่านได้กล่าวว่า “ตักวา” เป็นคำที่ใช้พูดกันบ่อยครั้ง ฉะนั้น วัฒนกรรมแห่งตักวาก็น่าจะเป็นสิ่งที่เกิดขึ้นบ่อยๆ ในสังคม ท่านยังได้กล่าวต่ออีกว่า “ข้าพเจ้าอยากจะเน้นให้พวกท่านเข้าใจในประเด็นที่ข้าพเจ้าพูดถึงอยู่นี้ ฉะนั้นต้องพิจารณาให้ถูกต้องถึงจุดมุ่งหมายของเรื่องดังกล่าวด้วย” ข้าพเจ้ากล่าวว่า เราสามารถที่จะใช้คำว่า “ตักวา” ในความหมายเช่นนี้ได้ เพื่อความเข้าใจของพวกท่านเอง แต่ถ้าจะแปลตามคำนี้อาจจะแปลเป็นอีกความหมายหนึ่งก็ได้

ความหมายของตักวา

“ตักวา” คือ การระมัดระวังตน พร้อมกับการขับเคลื่อนไปสู่ข้างหน้า มิใช่การระมัดระวังตนที่หยุดอยู่กับที่ บางครั้งท่านอาจจะระมัดระวังตน ด้วยการนิ่งเฉยหยุดอยู่กับที่ได้ เช่น โดยการนั่งอยู่กับบ้าน ไม่สนใจที่จะทำสิ่งใดลงไป หรือระมัดระวังตนเองด้วยการไม่ขับรถเพื่อไม่ใช้ชนภูเขาหรือตกลงไปในหุบเหว หรือไม่ก็ระมัดระวังตนด้วยการไม่ปีนเขาหรือผ่านเข้าไปใกล้ดงหนามเพื่อไม่ให้หนามตำร่างกาย กรณีดังกล่าวนี้ถือเป็นการระมัดระวังตนเช่นกัน แต่อิสลามไม่ได้สอนให้เราทำเช่นนี้ อิสลามสอนให้เราอยู่ท่ามกลางเหตุการณ์ต่างๆ พร้อมกับเผชิญหน้ากับปัญหา แต่ในขณะเดียวกันก็ให้ระมัดระวังตนด้วย ตัวอย่างเช่น ในขณะที่กำลังขับรถก็ต้องระมัดระวังตนเองไปด้วย การระมัดระวังเช่นนี้เองคือความหมายที่กล่าวมาข้างต้น

ดังนั้นคำว่า “การระมัดระวัง” น่าจะเป็นความหมายที่ถูกต้องของคำว่า “ตักวา” ซึ่งนักแปลส่วนใหญ่จะให้ความหมายว่า “บรรดาผู้ยำเกรง” เมื่อแปลคำว่า “มุตตะกีน” แต่ข้าพเจ้าเห็นว่าน่าจะใช้คำว่า “บรรดาผู้ระมัดระวังตน” มากกว่า หลายปีที่ผ่านมาเวลาที่ข้าพเจ้าแปลคำว่า “ตักวา” ก็จะแปลในความหมายเช่นนี้ แต่อาจจะเป็นคำที่ไม่ค่อยจะคุ้นหูมากนัก

ดังนั้น พวกท่านจงทราบเถิดว่า “ตักวา” นั้นหมายถึง การระมัดระวังตนเองในขณะที่ขับเคลื่อนไปข้างหน้า ซึ่งจะต้องระมัดระวังตนอยู่ตลอดเวลา เพื่อไม่ให้เดินออกนอกหนทาง โดยไม่ทำให้ตนเองหรือผู้อื่นได้รับความเสียหายจากการละเมิดฝ่าฝืน ซึ่งอาจจะนำไปสู่การหลงผิด ฉะนั้น จึงต้องระมัดระวังเป็นอย่างดีเพราะหนทางนี้เป็นหนทางที่ยาวไกลเปี่ยมไปด้วยภยันตรายตลอดจนความมืดมิด

พวกท่านจงพิจารณาถึงความมืดมิดของโลกนี้ก่อน ในยุคปัจจุบันจากการที่ผู้มีอิทธิพลและผู้มีอำนาจทั้งหลายได้สร้างบรรยากาศของโลกให้มืดมัวไปด้วยฝุ่นละอองแห่งการหลงผิดไปทั่วทุกหัวระแหง พวกเขาสร้างสถานการณ์ขึ้นมาแล้วก็ตัดสินใจยัดเยียดสิ่งที่เขากำหนดขึ้นมาให้แก่มนุษย์ทั้งหลาย ซึ่งทำให้มนุษย์จำนวนมากพลอยหลงผิดตามไปด้วย ฉะนั้นเราจะต้องระมัดระวังตนให้ดี มีผู้คนอีกมากมายในปัจจุยันที่ยอมรับและเห็นว่าการกระทำของประเทศมหาอำนาจนั้นเป็นสิ่งที่ดีและถูกต้อง? หรือบางคนเพียงได้ยินว่าแนวคิดทั่วไปของชาวตะวันตกในปัจจุบัน เห็นด้วยหรือปฎิเสธต่อเรื่องนั้นเรื่องนี้ก็ให้ความสำคัญเกี่ยวกับเรื่องนั้นๆ อย่างมาก ที่ต้องให้ความสนใจเช่นนี้ด้วยเป็นเพราะอะไร? แน่นอนที่สุดก็เพื่อการชักจูงมนุษย์ทั้งหลายให้ยอมรับต่อความหลงผิด ซึ่งเท่ากับเป็นการยอมรับความหลงผิดแทนหนทางแห่งสัจธรรมและการดำเนินชีวิตตามครรลองที่ถูกต้อง ซึ่งถ้าหากไม่เฉลียวใจสักนิดก็ย่อมจะหลงผิดตามไปอย่างแน่นอน

ดังนั้น การมีตักวา สำหรับการก้าวเดินไปข้างหน้านั้นย่อมเป็นสิ่งจำเป็นยิ่ง ซึ่งหากใครก็ตามที่มีตักวา อัล-กุรอานก็จะชี้นำเขา แต่ถ้าหากว่าเขาคนนั้นไม่มีตักวาและก้าวเดินไปด้วยการปิดตาโดยมิให้ความใส่ในต่อเรื่องดังกล่าว อัล-กุรอานยังจะชี้นำบุคคลเช่นนี้ได้อีกกระนั้นหรือ? หามิได้ ไม่มีคำสัตย์หรือสัจธรรมใดที่จะชี้นำมนุษย์ที่เป็นเช่นนี้ได้ สำหรับคนที่ไม่อยากจะรับฟังความจริงและไม่เชื่อต่อความจริง สุดท้ายเขาก็ย่อมจะขับเคลื่อนไปตามอารมณ์ใฝ่ต่ำของเขาหรือของผู้อื่น ซึ่งเขาจะไม่ได้รับการชี้นำจากอัลกุรอานอย่างแน่นอน

แน่นอนที่สุด อัล-กุรอานคือเสียงเรียกร้อง แต่เสียงเรียกร้องนี้จะไม่เกิดผลสะท้อนอันใดขึ้น สำหรับบุคคลเหล่านี้ ในอัล-กุรอาน ได้กล่าวถึงกลุ่มบุคคลเช่นนี้ว่า เป็นกลุ่มชนที่จะถูกร้องเรียกจากสถานที่อันไกลโพ้น พวกท่านเองย่อมเคยได้ยินเสียงที่แว่วมาจากสถานที่อันไกล เช่น อาจเป็นเสียงร้องที่มีความเสนาะไพเราะ แต่ถ้าเป็นเสียงร้องที่มาจากความห่างไกลประมาณหนึ่งกิโลเมตร พวกท่านจะได้ยินไหมว่าเขาร้องอะไร? ประการหนึ่งย่อมไม่อาจรู้ได้เนื่องจากไม่ได้ยินคำที่ถูกกล่าวออกมา เพียงได้ยินแต่เสียงที่แว่วมาหรืออักษรที่เขียนอยู่กำแพง ซึ่งหากท่านมองไกลๆ ก็อาจจะเห็นว่ามีอักษรเขียนอยู่บนกำแพงนั้น ซึ่งไม่รู้ว่าเขียนว่าอะไร แต่ถ้าหากเดินเข้ามาใกล้ก็จะเห็นความละเอียดอ่อนของตัวอักษรที่เขียนอยู่ ซึ่งไม่สามารถอ่านออกได้ในระยะไกล ดังนั้นกลุ่มชนที่อัล-กุรอานกล่าวถึงนี้ เหมือนกับกลุ่มชนที่ถูกเรียกร้องจากที่ๆ ห่างไกล ซึ่งพวกเขาย่อมจะไม่ได้ยินเสียงเรียกนั้น ฉะนั้นจำเป็นอย่างยิ่งสำหรับเราที่จะต้องระมัดระวังตน หวังว่าเราจะได้รับทางนำอย่างแท้จริง